मानवातील ग्रंथी संप्रेरके आणि विकरे

Vision mpsc


ब्रूनर्स ग्रंथी :: 
ह्या ग्रंथी पक्वाष्याच्या सबमिकॉसा या भागामध्ये आढळतात 

या ग्रंथी चे मुख्य कार्य .::
म्युकस ने समृध्द अल्कली द्रव्य स्त्रवते .

म्यूकस चे कार्य ::: 
आम्लधर्मी जाठररासापासून जठराच्या भिंतींचे संरक्षण करणे .
लहान आतड्यात विकरांसाठी अल्कली परिस्थिती निर्माण करणे .


 # यकृत  #

पित्त हे यकृतात तयार होते .
यकृत ही शरीरातील सर्वात मोठी ग्रंथी आहे .
1.4 ते 1.6 kg वजन असते .
यकृतात तयार होणारे पित्त हे पचनासाठी फार महत्वाचे असते .
लाल रक्त पेशीचे विघटन यकृतात होते .
जास्तीची शर्करा गलायकोजन चा स्वरूपात साठवली जाते .
युरिया यकृताच्या माध्यमातून तयार होतो .
यकृत शरीरातील ( अंतर्गत ) सर्वात मोठे अवयव आहे .
पित्ताशयात एका वेळी 50 ml पित्त तयार होते .
यकृतात हिपरिन ची निर्मिती होते . त्यामुळे शरीरात रक्त गोठत नाही .
यकृत फायब्रिनोजन नावाचे प्रोटीन तयार करते त्यामुळे रक्त शरीराच्या बाहेर गोठत नाही .
शरीरातील अतिरिक्त अमायनो अमलाचे अमोनियात रूपांतर करते .
यकृतात vit A आणि vit D साठवले जाते .
यकृत अमोनिया चे रूपांतर युरिया मध्ये करते 
यकृताच्य पेशी रक्तातील बेलिरुबिन शोषून घेतात 
जास्त प्रमाणावर vitamin A सेवन झाल्यास त्याचा थर यकृतावर साचतो .
यकृताचा काही भाग कापला तर पुन्हा निर्माण होवू शकतो 
यकृताल check point ( तपासणी नका ) म्हणतात कारण यकृत आपल्या शरीरातील सर्व विषारी घटक शोषून घेतो .
मानवाचा मुर्ट्यु अन्न पदार्थ मधून झाला काय . हे शोधण्यासाठी यकृताची मदत होते . 


ग्लुकोज चे रूपांतर  इथिल अल्कोहोल मध्ये करण्यासाठी  झायमेज हे संप्रेरक वापरतात .

संप्रेरक हे नायट्रोजन युक्त ऑरगॅनिक संयुगे असतात . 

संप्रेरक ही प्रथिनांचे रेणू असतात . त्यांचे रेणू. वस्तुमान हे उच्च असते . 

जीवन प्रक्रियमधील निरनिराळ्या क्रियांसाठी ते उत्प्रेरक म्हणून कार्य करतात .

संप्रेरक यांना जैवरासायनिक उत्प्रेरक म्हणतात 

नैसर्गिक प्रसूतीसाठी ऑक्झीटोसिन ( oxitosin) हे संप्रेरक उपयोगी पडते .

हे संप्रेरक पिट्यू टरी  ग्रंथी मध्ये स्त्रवाते 

ओक्सी टोसिन शरीरातील  स्नायू वर क्रिया करतात आणि त्यांचा अकुंचानासाठी मदत करतात .

स्त्रिया मध्ये प्रसूती दरम्यान स्त्रावते 
युटेरसच्या अकुंचनासाठी मदत करते .
स्तन ग्रंथी मधून दूध स्त्रवण्यास मदत करते .

पित्युटरी ग्रंथी सर्वात लहान ग्रंथी आहे .
या ग्रंथी ला मास्टर ग्रंथी म्हणतात 
ही ग्रंथी मेंदूमध्ये वसलेली आहे . व ही इतर ग्रंठीवर व त्यांचा स्त्रवावर नियंत्रण ठेवते 

व्हासोप्रिसिन #  
 
किडनी मध्ये कार्य करते 
पाणी आणि इलेक्ट्रोलाइट्स यांचे शोषण करते 
त्यामुळे मुत्रतून पाण्याचे उत्सर्जन कमी होते याला 
Anti Diuratec Harmone ( ADH ) असेही म्हणतात .


स्वादुपिंड # 
ही ग्रंथी अंत स्त्रवी व बाह्य स्त्रावी दोन्ही गुणधर्म दाखवते 

अंत स्त्रावि # 
संप्रेरक 
1. इन्सुलिन :: साखरेचे प्रमाण नियंत्रण करते 
2. Somatotroin ;:. पेशीची वाढ 
Glucagon :: साखरेचे प्रमाण वाढवते 

बाह्य स्ट्रवी # 
वीकरे 
1. अमायलेज :: कार्बोहायड्रेट्स चे पचन ग्लुकोज मध्ये 
2. Tripsin ::. प्रोटीन चे पचन अमिनो एसिड मध्ये 
3. लयपेज ::. Fat चे पचन fatty acid मध्ये 

टिप्पणियाँ